گرانیتویید باغو واقع در جنوب خاور دامغان توسط رگه های کوارتز - تورمالین فراوانی با ستبرای حدود 1 میلی متر تا 30 سانتی متر قطع شده است. بر اساس مطالعات سنگ نگاری و تجزیه ریزکاو الکترونی، تورمالین ها از نوع شورلیت - دراویت - فوئیتیت با تمایل به سمت شورلیت بوده و در گروه قلیایی و Vacancy قرار می گیرند. در مقایسه با ترکیب ایده آل شورلیت - دراویت، بسیاری از نمونه های تورمالین، دارای فضاهای خالی در موقعیت قلیایی و مقدار آلومینیم بالاتری هستند. افزایش آلومینیم در موقعیت اکتاهدرال در تورمالین های مورد مطالعه، بازتابی از ترکیب جانشینی های پروتون زدایی (تبادل O-OH) و فضاهای خالی در موقعیت قلیایی است و نشان دهنده منشا ماگمایی آنها است. در مقابل وجود منطقه بندی، رگه ای بودن، مقدار منیزیم بالا در مقایسه با آهن در برخی نمونه ها و قرارگیری در محدوده خارجی و دور از بردارهای مربوط به تورمالین های ناقص از لحاظ قلیایی و پروتون زدایی، نشان دهنده منشا گرمابی این تورمالین ها است. بنابراین، بر اساس این نتایج به نظر می رسد که رگه های تورمالین توسط تقابل سیال های غنی از بور ماگمایی - گرمابی از منشا توده های گرانیتی - داسیتی با انواع سنگ های کوارتز - تورمالین و متاپلیتی - متاپسامیتی میزبان تشکیل شده اند.

تعداد 27 نمونه از تورمالین رگه های کوارتز- تورمالین، گرانیتهای گرایزنی و میکروگرانیتهای لوکوکرات توده گرانیتوئیدی شاهکوه (شرق ایران) به وسیله دستگاه الکترون میکرپروب Cambex SX50 مورد تجزیه قرار گرفنتد. نتایج حاصل نشان می دهند که نمونه های تورمالین مورد مطالعه از نوع شورال (Schorl) بوده و سنگهای رسوبی سازند شمشک موجود در حاشیه شمالی توده نفوذی که خود میزبان تعدادی از رگه های کوارتز- تورمالین نیز می باشند. از طریق تامین عناصر Ca, Al, Mg, Fe و احتمالا مورد نیاز در تشکیل تورمالین این رگه ها نقش مهمی داشته اند تغییرات نسبت(FeO*/(FeO*+MgO)  تورمالین رگه های مذکور نیز نشان می دهند که هر چه محل این رگه ها از سنگهای رسوبی فاصله بیشتری داشته باشد از مقدار این نسبت کاسته می شود. این امر نشان می دهد که رگه های کوارتز- تورمالینی که سنگهای رسوبی را قطع می کنند. با منبع سیال تغذیه کننده خود نزدیکتر بوده و بنابراین منبع مواد مورد نیاز برای تشکیل آنها احتمالا در این سنگها قرار داشته و یا از آنها عبور نموده است.همچنین نتایج الکترون میکروپروب نشان می دهند که قلع به عنوان یک عنصر مهم در ساختمان تورمالین رگه های حضور دارد. تصاویر تهیه شده از توزیع پرتو ایکس Sn در کانیهای مورد بررسی نشان می دهند که قلع گاهی اوقات به عنوان یک عنصر فرعی و به صورت پراکنده در ساختمان کانی میزبان موجود بوده و در مواردی نیز به صورت ادخالهای ریز کاسیتریت در ساختمان این کانی حضور دارد. مورد اخیر بیانگر تشکیل کاسیتریت متقدم بر تورمالین است. قرار گرفتن ترکیب تعدادی از تورمالین رگه های در زیر خط شورل- دراویت در نمودار مثلثی Al50 Fe50-Al-Al50 Mg50 نیز بر جانشینیAl  به وسیلهFe+3  در یک محیط اکسیدان- که محیط مناسبی برای تشکیل کاسیتریت نیز می باشد- دلالت دارد.

منطقه مورد مطالعه قسمتی از زون سنندج، سیرجان یا زون زاگرس فلس مانند است. منطقه همدان از یک توالی دگرگونی متشکل از سنگهای دگرگونی ناحیه ای و مجاورتی درجه کم تا زیاد می باشد که توسط توده های پلوتونیک مافیک، حدواسط و فلسیک بریده شده اند. این توالی از سنگهای پلیتی، پسامیتی، مافیک، کالک پلیتی و کالک سیلیکات تشکیل شده است. سنگهای پلیتی فراوانترین سنگها در منطقه هستند که عمدتا" متشکل از اسلیت، فیلیت، میکا شیست، گارنت میکاشیست، گارنت، آندالوزیت (±سیلیمانیت/±کیانیت) شیست، گارنت، استارولیت شیست، میکاهورنفلس، گارنت هورنفلس، گارنت، آندالوزیت (±فیبرولیت) هورنفلس، کردیریت (±آندالوزیت) هورنفلس، کردیریت، پتاسیم فلدسپار هورنفلس و سیلیمانیت، پتاسیم فلدسپار هورنفلس هستند. در این توالی چندین میان لایه از آمفیبولیت ها و آمفیبول شیست هادر تناوب با سنگهای پلیتی یافت می شوند. گونه های مختلفی از رگه های سیلیسی آلومینوسیلیکات دار در منطقه یافت می شوند. ویژگیهای ایزوتوپی برخی از آنها یک منشا دگرگونی را برای آنها مشخص نموده است. در این مطالعه سه نسل مختلف کیانیت را بر مبنای ویژگیهای مختلف زمین شناسی مشخص کرده ایم، شامل: 1، دگرگونی (توزیع تصادفی داشته و معمولا" با سیلیمانیت/آندالوزیت همزیست هستند)، 2، ایجاد شده در اثر استرس (برش) (دروغ شکلهای کیانیت به جای آندالوزیت در زونهای برشی) و 3، دیر هنگام (گرمابی یا متاسوماتیک). به نظر می رسد رگه ها/بسته های کوارتز، کیانیت جوانترین بوده که به اندر کنش سیال– سنگ دیواره وابسته هستند. چرخش سیالات غنی از آلومینیم و سیلیسیم می تواند سبب تشکیل این رگه ها/بسته ها شده باشد.

رگه های کوارتز – آلومینوسیلیکات منطقه همدان از کوارتز همراه با یک دو، و یا سه سیلیکات آلومینیم (AI2SiO5) چند ریخت شامل آندالوزیت، کیانیت و سیلیمانیت تشکیل یافته اند. در برخی از این رگه ها، کانی های فرعی دیگری مانند پلاژیوکلاز، گارنت، کلریت، بیوتیت، استارولیت و مسکویت دیده می شوند. سنگ زایی این رگه ها و سنگ های در برگیرنده آنها قبلا مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین در این مطالعه نسبت های ایزوتوپی اکسیژن در کوارتز و آلومینوسیلیکات هم زیست را برای برآورد شرایط تشکیل و خاستگاه این رگه ها اندازه گرفتیم. مقدارO O/16 18 δ در کوارتز حدود 16.8 + تا 17.1 + 0 % ، در آندالوزیت 14.2 + تا 14.5 +0% ، در کیانیت 14.1 +0% ، و در سیلیمانیت 14.6 +0% است. این داده ها نشان می دهند که آبگون های مسوول ایجاد رگه ها دارای خاستگاه دگرگونی هستند و خاستگاه ماگمایی در مورد آنها بعید به نظر می رسد. دمای تشکیل رگه ها بین 480 تا oC 550 تخمین زده شده است، که این گستره دمایی با مطالعات سنگ شناسی رگه ها، و نتایج دماسنجی پیشین روی سنگ های میزبان رگه ها هماهنگی دارد.

در مجموعه افیولیتی خوی (شمال غرب ایران) سه نوع کوارتزیت به همراه رگه های سیلیسی قابل تشخیص اند: کوارتزیت های توده ای، رگه های سیلیسی موجود در آمفیبولیت ها و رگه های سیلیسی موجود در چرت های رادیولردار. کوارتزیت های توده ای از پورفیروکلاست های کوارتز به همراه نئوبلاست های تغییرشکل یافته و بسیار کوچک کوارتز تشکیل شده اند. این کوارتزیت ها نشان دهنده رژیم I تغییر شکلی و تبلور مجدد با تورم دانه ها هستند. رگه های سیلیسی موجود در چرت ها دارای آلودگی هایی از کربنات مس بوده و در مقطع نازک می توان دانه های بسیار درشت کوارتز با پیوندگاه نقاط سه گانه خوب توسعه یافته را مشاهده کرد. الگوی پراکندگی محور c آنها دارای سمتگیری خاصی نیست. الگوی پراکندگی محورهای c در رگه های کوارتزی موجود در آمفیبولیت ها با سیستم لغزشی لوزی رخ و منشوری در راستای محور <a> همخوانی دارد. عملکرد آب در رگه های کوارتزی باعث ایجاد ساختارهای انحلالی و ته نشست کانی های رسی شده است. آنالیز نیمه کمّی SEM روی حفره های انحلالی حاصل از عملکرد آب نشان دهنده مقادیر بالای آب است.

منطقه نظام آباد بخشی از کمپلکس گرانیتوئیدی بروجرد )غرب ایران( است که به وسیله رگه های کوارتز - تورمالین متعددی با ضخامتی در حدود 0.5 تا 2 متر قطع شده است. بر اساس مطالعات کانی شناسی و نتایج آنالیزهای ریزگمانه الکترونی، تورمالین این رگه ها و سنگ میزبان کوارتزدیوریتی از نوع شورلیت - دراویت با تمایل به سمت دراویت بوده و به ترتیب در گروه تورمالین های قلیایی و کلسیک قرار می گیرند. تغییرات نسبت FeO*/ (FeO* + MgO) تورمالین های مورد مطالعه بین 0.5 تا 0.8 است که نشان دهنده موقعیت خاستگاه تغذیه کننده این رگه ها در فاصله ای در حدود 1 کیلومتری از محل رگه هاست. وجود ساختاری با منطقه بندی )اپتیکی(، طیف ترکیبی گسترده، مقدار منیزیم بیشتر در مقایسه با آهن، میزان فلورین مشابه رگه های گرمابی، تمایل آنها به قرارگیری در گستره دورتر و خارجی بردارهای مربوط به تورمالین های ناقص از لحاظ پروتون ها و قلیایی ها، و رگه ای بودن این تورمالین ها نشان می دهند که رگه های یاد شده از نوع گرمابی بوده و احتمالا در اثر آبزدایی سنگ های ته نشستی دگرگون شده، و اختلاط آنها با آبگون ماگمایی در یک سیستم شیمیایی باز حاصل شده است.

شواهد ساختاری مطالعه شده از چین های موجود در منطقه خراپه (جنوب شهر پیرانشهر در آذربایجان باختری) مشخص می کند که دو نسل چین خوردگی هم محور با روند شمال باختر- جنوب خاور در مجموعه سنگ های دگرگون با سن کرتاسه در این بخش از پهنه سنندج- سیرجان به وجود آمده است. چین های مرحله اول به صورت بسته تا یال موازی خوابیده هستند که برگوارگی سطح محوری در آنها به وجود آمده است. این چین ها به صورت هم محور توسط چین های بسته تا باز با سطح محوری قائم مرحله دوم دوباره چین خورده اند. رگه های کوارتز طلادار، دایک ها با شیب زیاد و گسل های عادی که همراستا با سطح محوری چین های ایستاده نسل دوم هستند در منطقه لولایی چین ها تمرکز دارند. از طرف دیگر اطلاعات ژرفایی از رگه های کوارتزی مشخص ساخته که پهنای رگه ها در ژرفا کمتر می شود. بررسی ساختاری مشخص ساخت که در طول مرحله دوم چین خوردگی، کشیدگی بیشتر در منطقه لولایی در جهت عمود بر محور چین ها ایجاد شده است. این موضوع موافقت آشکاری با سازوکار چین خوردگی کرنش طولی مماسی (Tangential Longitudinal Strain) در تشکیل چین های نسل دوم در منطقه خراپه دارد که در طی آن در بخش های بیرونی لولاهای طاقدیس ها کشش تمرکزیافته است. تمرکز گسستگی کششی در منطقه لولایی چین ها روشن می سازد که رگه های کوارتز محصول محلول های دگرگونی و انحلال فشاری، در بخش های هسته چین ها، با استفاده از فرایند کششی در بخش خارجی چین ها در طول چین خوردگی به درون درزه های کششی هجوم آورده و این پر شدگی به همراه ایجاد شکستگی های کششی و باز شدن آنها به صورت تدریجی و در چند مرحله صورت گرفته است. همچنین برخی از فضاهای پرشده از کوارتز به موازات لایه بندی قرار گرفته اند. در گسستگی هایی که همراه با جابه جایی بوده، قطعاتی به صورت درونگیر از سنگ های بستر درون رگه های کوارتزی به دام افتاده اند. شواهد مطالعه شده مشخص می کند که گسستگی کششی در فرایندی با سازوکار ایجادکننده چین های مرحله دوم ارتباط داشته و رگه های کوارتزی طلادار در بخش لولایی طاقدیس ها در منطقه خراپه تمرکز یافته اند.

منطقه اندریان در شمال تبریز، شمال غرب ایران واقع بوده و از نظر جایگاه زمین ساختی بخشی از پهنه ماگمایی اهر-ارسباران است. واحدهای سنگی این منطقه شامل توده نفوذی کم عمق، رسوبات فلیش گونه کرتاسه، سنگ های دگرگونی (هورنفلس و اسکارن) و سنگ های آتشفشانی هستند. در این منطقه، کانه زایی به دو صورت اولیه و ثانویه رخ داده است. کانه-زایی درونزاد شامل طلا، پیریت، استیبنیت و کانی سازی برونزاد شامل مالاکیت، آزوریت و هیدروکسیدهای آهن است. میانبارهای دوفازی غنی از مایع و دوفازی غنی از گاز متداول ترین میانبارهای سیال در نمونه های مورد بررسی هستند. رگه-های کوارتز واجد طلا میانگین دمای تشکیل 237 درجه سانتیگراد و شوری پایین (با میانگین 7/8 درصد وزنی معادل نمک طعام) دارند. فشار محاسبه شده برای زمان به تله افتادن میانبارهایی با بالاترین فراوانی بین 26 تا 51 بار برآورد شده که معادل با عمق 270 تا 550 متری است. براساس داده های دمای همگن شدگی و شوری، فرآیند کانه زایی در منطقه اندریان با محیط فراگرمایی مشابهت دارد.